Steeds Hooger
Sportpaviljoen
Toen de Rotterdamse voetbalvereniging Steeds Hooger noodgedwongen moest verhuizen naar een leegstaand complex aan het Erasmuspad was dat wel even slikken. Het was niet bepaald liefde op het eerste gezicht. De florerende club die sinds 1907 de Rotterdamse velden onveilig maakt zag gelukkig al snel de potentie van deze nieuwe locatie. Samen met het Sportbedrijf en JagerJanssen architecten zette zij de schouders onder een ambitieus plan voor duurzame vernieuwbouw. Een mix van hergebruik en hedendaagse natuurlijke toevoegingen zorgen voor een ontspannen Sportpaviljoen waar heden en verleden samenkomen.
Het oorspronkelijke kantinegebouw werd in 1962 ontworpen door Swaneveld en Goslinga architecten, twee oud-medewerkers van het bekende architectenbureau Brinkman & Van der Vlugt. Het kreeg een herkenbare en karakteristieke vorm met twee asymmetrische dakvlakken die doorliepen in een luifel. Het gebouw werd overeind gehouden door fiere betonnen spanten die in zowel het exterieur als in het interieur een prominente rol speelden en op een consequent stramien van 3,3 meter waren geplaatst. Deze waren erg bepalend voor het ritme van het gebouw.
Op de archieftekeningen is goed te zien hoe de kantineruimte ooit bedoeld was: ruimtelijk, met een hoog plafond en grote ramen die uitzicht boden over de velden. De inrichting was eenvoudig: een langwerpige bar en veel tafels en stoelen. Vanuit de kantine liep een gang naar de kleedkamers, met aan weerszijden acht kleedruimten. Deze intrinsieke kwaliteiten wilden we graag behouden.
De fundering en de betonnen hoofddraagconstructie bleken nog in goede staat. Een eventuele nieuwbouw zou bovendien op exact dezelfde plek moeten plaatsvinden. In plaats van slopen en opnieuw beginnen, werd daarom gekozen voor doorgebruik van het bestaande: geen nieuwbouw, maar vernieuwbouw.
De ambitie die vanuit de opdrachtgever werd meegegeven luidde: maximaal duurzaam, en streven naar een toekomstbestendig, circulair, inclusief en voor iedereen toegankelijk sportgebouw. Samen met de vernieuwbouwcommissie van Steeds Hooger hebben we deze ambitie vertaald in een aantal heldere uitgangspunten die gedurende het hele proces leidend zijn gebleven.
We kozen ervoor om te behouden wat nog goed was, vrijgekomen materialen zoveel mogelijk te hergebruiken en nieuwe toevoegingen biobased en losmaakbaar uit te voeren. Het gebouw is integraal toegankelijk gemaakt en volledig gasloos, met een energiesysteem dat gebruikmaakt van warmtewinning uit het voetbalveld en opslag in de bodem voor verwarming en voorverwarming van douchewater.
Biobased en circulaire aanpak
De bestaande fundering en betonnen hoofddraagconstructie bleven behouden. Vanwege de beperkte restcapaciteit van de fundering moesten nieuw toegevoegde onderdelen als wanden en daken licht worden geconstrueerd. In de kleedkamervleugel is daarom gekozen voor een hoofddraagconstructie van CLT-wanden op het bestaande stramien, met gevels van houtvezelgevulde HSB-elementen.
De betonnen spanten van de kantineruimte bleken voldoende restcapaciteit te hebben om een nieuw dakpakket te dragen. Over de bestaande bimsbetonnen dakschalen zijn Isovlas-dakelementen gelegd, geschikt voor zowel de overspanning van 3300mm als de gewenste isolatiewaarde. Het plafond hebben we voorzien van een akoestische laag van cellulose en daarna is het ruim zestig jaar oude lattenplafond weer teruggebracht. Resultaat: instant sfeer met goede akoestiek.
Ook in de gevel wordt de circulaire ambitie zichtbaar. De 82,5 strekkende meter bakstenen aan de slootzijde zijn niet gemetseld, maar gestapeld zonder cement (Drystack). Het oorspronkelijke ritme van 3300mm hebben we laten terugkomen in de baksteenpenanten. We hebben een aantal schanskorven in de gevel geïntegreerd om de biodiversiteit een handje te helpen. Ze zijn gevuld met uitkomende bakstenen.
De overige geveldelen zijn uitgevoerd in Platowood Fraké, net als alle buitenkozijnen. Om esthetische redenen zijn de houten delen voorzien van een biobased voorvergrijzer. Kozijnen en deuren in het metselwerk zijn dekkend afgewerkt met een ecologisch laksysteem.
In een aantal sessies met de vernieuwbouwcommissie van Steeds Hooger zijn de wensen vertaald in een vlekkenplan. Daarmee werden de wensen visueel inzichtelijk en konden we alvast zien wat de afmetingen zouden worden.
Het schetsontwerp geeft een doorzicht naar een mogelijk eindbeeld van het project. De mogelijke hoofdvorm en hoofdindeling zijn zichtbaar alsook de eerste ideeën over de te gebruiken kleuren en materialen.
Voor de architectuur denken we aan het gebruik van overwegend natuurlijke materialen, zodat een ontspannen paviljoenachtige uitstraling ontstaat die het recreatieve karakter van sporten in een parksetting ondersteunt. Een dergelijke sfeer past in onze optiek goed bij de clubambitie ‘terug naar 1907’.
Op een grijze dag in het voorjaar van 2022 bezochten we voor het eerst de beoogde locatie.
Het clubgebouw dat was achtergelaten door de vorige voetbalvereniging was duidelijk toe aan een opknapbeurt. De afmetingen van de kleedkamers voldeed niet meer aan de KNVB richtlijnen en de technische staat daarvan was ook niet meer in orde.
Wel werden we verrast door de bestaande kantine. De vrije hoogte van ruim 5 meter gaf ons direct een vrij en ruimtelijk gevoel. Dat leek ons iets om te koesteren, en zo ontstond langzamerhand het idee om de kantine te vernieuwbouwen. De goede kwaliteiten behouden, zorgen dat het geheel weer van deze tijd wordt.
